فضای خالی

فضای خالی
پیتر بروک
ترجمه : اکبر اخلاقی
نشر فردا
نایاب(در دست انتشار)

پیتر بروک هم كارگردان و هم پژوهشگر تئاتر است كه در سدة اخیر پس از آنتونن آرتو ، همراه یرژی گروتوفسكی و ژان لویی بارو در تكامل تئاتر خیلی نقش داشته است .

در 21 مارس 1925 درلندن زاده شد . خیلی زود از كارگردانان برجسته آثار شكسپیرشد.

همیشه در جستجوی یك زبان جهانی تئاتر بوده است .اول تحت تأثیرژان آنوی وژان كوكتوبه (شعر ـ تئاتر ) رسید .

در دهه 50 نگاه از پل آرتورمیلر و گربه روی شیروانی داغ و یلیامز را اجرا اكردواز تئاتر قراردادی دوری جست .

بزرگترین اثر را آنتونن آرتو در او گذاشت . آرتوپدر تئاتر پیشرو وآیینی است در قرن 20. آرتو از پیشروترین سوررئال ها بود عقل و منطق را رد می كرد . بنابراین بروك اجراهایی با شكل اجرایی آرتو انجام داد مثل مارا ـ ساداز پیتروایس .

او پژوهش را در یافتن بیان جسمانی و زبان بدنی آغاز كرده نمایش US را هم به سبك آرتویی اجرا كرده

بعد با اندیشه های گروتوفسكی آشنا شد كه كتاب تئاتربی چیز و تئاتر سر چشمه ها را نوشته بود و خود اوهم به فضای خالی و تئاتر ریشه ها توجه كرد .

‎نشر فردا  Farda publishing‎'s photo.

ویلیام شکسپیر (نویسنده یا روان شناس)

ویلیام شکسپیر
(نویسنده یا روان شناس)

هلن اولیایی نیا
نشر فردا
نایاب (در دست انتشار)

اولیایی نیا کتاب «ویلیام شکسپیر» (نویسنده یا روان شناس) را به سعید ارباب شیرانی پیشکش کرده است .
اولیایی نیا در بررسی و تحلیل خود از نوشتارها و آثار پراکنده ای مدد می گیرد که خود باور دارد که کار زیادی در باره ی ابعاد روان شناختی و روان شناسانه ی شکسپیر و آثارش انجام نشده است . از همین روست که خود علاوه بر بهره گیری از دیگران ، به متن های شکسپیر می پردازد .
هارولد بلوم ، منتقد ادبی ، در مقدمه کتاب بیوگرافی شکسپیر می نویسد که ” ما نمی دانیم که خدا زنده است یا مرده یا در تبعید ویا درمهاجرت ، ولی مطمئن هستیم که شکسپیر از طریق نام و آثارش هنوز زنده و جاودانه است “. در جهان غرب شکسپیر بعد از مسیح از پرنقل قول شدگان است . او نویسنده ای است جهانی که می گفت واقعیت یعنی تغییر .
نویسندگان همردیف شکسپیر شاید مشاهیری مانند هومر ، دانته ، سروانتس ، تولستوی و دیکنز و داستایفسکی باشند .او نخستین نویسنده جهانی است که آثارش در پروسه آگاهی مدرن جای کتاب انجیل را گرفته اند . شکسپیر نه تنها شاعر و نویسنده بلکه فیلسوف و روانشناس و دین شناس نیز هست . آثار رئالیستی هومانیستی او عبور جامعه فئودالی انگلیس به مرحه آغاز سرمایه داری را نشان می دهد . به ادعای نقد ادبی هیچ کس مثل او خالق شخصیت های ادبی تئاتری نیست .
از جمله قهرمانان نمایش ادبی او – هاملت ، فلستاف ، روزالیند ، یاگو ، مکبث ، لیر و کلئوپاترا هستند . هر یک از اینان ابعاد پیچیده ی روان شناختی دارند . فلستاف طنزگو و شوخ طبع است ، هاملت شکاک و محتاط است ، ادموند خشن و بیرحم است ، هاملت همچون جبرئیل سفیر مرگ است ، یاگو خودرا بابحث الهیات جهنم مشغول کرده . نماینده واقعی شکسپیر ولی هاملت است .روزالیند باهوش ترین شخصیت زن در آثار شکسپیر است . فلستاف مانند یک خدای در حال مرگ است ، او و هاملت جذاب ترین شخصیت های ادبیات نمایشی جهان غرب هستند . فلستاف شخصیتی است عاشق زندگی و سرزنده ، هاملت مسلح است به انبوه و فشردگی روشنفکری . شاهکار شکسپیر ولی ریچارد دوم است .
ادیبی اشاره کرده است که اگر ما انسان کامل بشویم و خودرا بشناسیم ، شبیه هاملت و فلستاف خواهیم شد . شکسپیر در آثارش زنان را به مردان ترجیح می دهد چون آنان در رابطه با واقعیات نیز تیزهوش تر هستند . شکسپیر خالق آثار استتیک و روشنگرانه و اخلاقی و گاهی هم شبه عارفانه است . آن زمان فرهنگ انگلیس یک فرهنگ ادبی بود .
شکسپیر در آغاز مورد احترام و تشویق جنبش رمانتیک قرار گرفت . در اصالت ادبی فقط هومر می تواند با او رقابت کند . آثار شکسپیر مرکز ادبیات غرب بشمار می آیند . گفته شده که ادبیات قبل از هیرچیز زبان است . هیچ کس تاکنون مثل او جهان را به طور واقعی نشان نداده است . مجموعه آثار او را می توان کتاب واقعیات نامید . او یک طنزگوی شکاک است . 25 درام شکسپیر بخشی از فرهنگ دوره رنسانس انگلیس هستند .
در آثار او اصالتی عظیم و استقلالی روشنفکرانه مخفی است . امروزه اشاره میشود
که شرح و تفسیر و توصیف آثار شکسپیر عملی است پایان ناپذیر و بی انتها . او شاعر تنهایی و صاحب هنر به نمایش درآوردن انسان است . از 4 قرن پیش تاکنون او نشان داده است که انسان موجودی ست بسیار پیچیده و سرشار از بحران و تناقض و ….

‎نشر فردا  Farda publishing‎'s photo.

اورستیا (تریلوژی)

اورستیا (تریلوژی)
آیسخولوس
ترجمه : عبدالله کوثری
نشر فردا
نایاب(در دست انتشار)

«اورستیا» منشوری برای «پولیس» (دولت/شهر) است. تریلوژی در آتن تمام می شود و پایان داستان، پایانِ سلسلۀ انتقام و خونریزی و خیانت است. و نظام پدرسالار و مردمحور قوت خود را باز می یابد. به بیانی دیگر «اورستیا» خود منشوری برای «پولیسِ» آتن است؛منشوری که بدون شک، از نخستین اسنادِ مکتوبِ تبعیض جنسیتی در جهان به شمار می رود.
«اورستیا» سه‌گانه‌ای از تراژدی‌های یونانی، شامل نمایشنامههای آگاممنون، نیازآوران و الاهگان انتقام است که توسط آشیلوس (آیسخلوس) نوشته شده و سرانجامِ نفرینی را که خاندان آترئوس به آن گرفتار شده، بیان می‌کند. اورستیا در اصل شامل نمایش دیگری به نام پروتئوس نیز بوده که امروزه متن آن موجود نیست. به احتمال زیاد، در ابتدا واژه “اورستیا” برای هر چهار نمایش به کار می‌رفته و “هر کدام از سه نمایشنامهی مجزای این سهگانه احتمالاً نام جداگانه نداشتهاند.” اما امروزه، تنها در مورد نمایشنامه‌های باقی‌مانده به کار می‌رود. کلیت این مجموعه، تغییر فرهنگی جامعه را درباره موضوع عدالت، از حالتی سنتی و مبتنی بر انتقام‌جویی شخصی در آرگوس، به نظامی قضایی و قانونی در آتن نشان می‌دهد.

افراد شناختهشدهی بسیاری در طول تاریخ دربارهی تاثیرگذاری اورستیا سخن گفتهاند. از جمله، یوهان ولفگانگ گوته اورستیا را «شاهکار شاهکارها» خوانده است و چارلز سوینبرن آن را «بزرگ‌ترین دستاورد ذهن انسان». پژوهشگر آثار کلاسیک، بورا، مینویسد که آشیول «بیش از هر کس دیگر بنیان‌های حقیقی تراژدی را بنا نهاد و به آن جسم و روحی متفاوت از سایر انواع نظم بخشید». ریچارد واگنر درباره‌ی تجربهی آشنایی با اورستیا مینویسد «می‌توانستم اورستیا را به چشم جان ببینم. هیچ چیز با احساس والایی که آگاممنون در من برانگیخت قابل قیاس نیست و تا پایان الاهگان انتقام در فضایی بودم که آن‌قدر با امروز و اینجا فاصل داشت که از آن پس هرگز نتوانستهام خود را با ادبیات مدرن آشتی دهم». ریچارد لتیمور در این باره مینویسد: «ویژگی اورستیا به عنوان یک سهگانه در این است که آنقدر از مرزهای یک اجرای دراماتیک فراتر میرود که تا به آن زمان اتفاق نیفتاده بود و از آن زمان نیز اتفاق نیفتاده است.» دنیل برت مینویسد: «سه نمایشی که در کنار هم اورستیا را میسازند… به مثابهی سه پرده از درامی حماسی هستند که به لحاظ وسعت، عظمت و اهمیت معنوی و فرهنگی با حماسههای هومر، آنائید ویرژیل، کمدی الهی دانته و بهشت گمشدهی جان میلتون قابل قیاس است.»

‎نشر فردا  Farda publishing‎'s photo.

کار هنرپیشه بر نقش

کار هنرپیشه بر نقش
کنستانتین استانیسلاوسکی
ترجمه : پرویز تاییدی
نشر فردا

بازیگری کار سختی‌ است. تنها داشتن مهارت برای انجام آن کافی نیست. بازیگری هنر است. بازیگر باید استعداد و خمیرمایه‌ بازیگری داشته باشد.
«سرجی دیاگیلْو»، مربی مشهور باله، همیشه به شاگردانش می‌گفت: «من را شگفت‌زده کنید.»
بازیگر هم باید همین کار را انجام دهد. مخاطب را شگفت‌زده کنید. دنیای او را دگرگون نمایید. بگذارید چیزهای جدید را تجربه کند. بازی برای هر مخاطبی نباید معمولی و ساده باشد. بازیگری تایید زندگی است. ایمان به زندگی است، و چه کسی بهتر از
یک انسان نیازمند مشاهده‌ی این ایمان است.

لازم نیست کارگردان، بازیگر تحلیل یازیگری از نگاه کنستانتین استانیسلاوسکیخوبی باشد، امّا داشتن سابقه بازیگری، وی را در انجام وظیفه کارگردانی کمک خواهد کرد. یک کارگردان، با دانش بازیگری خود، می‌تواند حرکات و رفتار بازیگران و انگیزه آن‌ها را درک کند و به رابطه کارگردانی- بازیگری قوی‌تری برسد. وقتی کارگردان، دقیق و درست به هدایت بازیگر بپردازد و بازیگران نیز راهنمایی‌های کارگردان را به‌درستی اجرا کنند، تولید اثر، روال سریع و منطقی خود را طی کرده و اجرا، منسجم و رضایت‌بخش خواهد بود. امّا چنان‌چه کارگردان و بازیگر، در نقطه مقابل هم قرار گیرند و اهداف متفاوتی را دنبال کنند، روند تولید اثر، کُند و طاقت‌فرسا می‌گردد و نمایش تولید شده نیز، رضایت مخاطب و گروه اجرایی را در پی نخواهد داشت. هرچه کارگردان، بیشتر درخصوص فضای کار، متن و بازیگران خود بداند، تسلط بیشتری به‌کار خواهد داشت و اثر تازه‌تر و مطلوب‌تری ارائه خواهد کرد.

وقتی شما در مقابل جمعی صحبت می‌کنید، لابد خودتان متوجّه شده‌اید که شیوه‌ی حرف زدن و رفتارتان به‌طور ناخودآگاه از صحبت کردن و رفتار عادی شما متفاوت است. گاهی سرتان به‌خارش می‌افتد امّا ترجیح می‌دهید آن‌را تحمّل کنید، چون مردم شما را نگاه می‌کنند و شما فکر می‌کنید شاید درست نباشد که در مقابل آن‌ها رفتار طبیعی و همیشگی خود را انجام دهید. «استانیسلاوسکی» این عادت ناخودآگاه مردم را می‌دانست. او سعی کرد به بازیگران یاد بدهد که در مقابل تماشاگران ‌راحت باشند و کاملاً طبیعی بازی کنند. «استانیسلاوسکی»، همچنین پدیده تحریک احساسات انسانی را نیز ملاحظه و بررسی کرد. بازیگر، روی صحنه بدون هیچ دلیل واقعی، می‌خندید و گریه می‌کرد. این اشک‌ها از کجا می‌آمد؟ یک شب «استانیسلاوسکی»، با تحریک احساسات بازیگران، کاری کرد که آن‌ها به‌شدت شروع به گریه کردند. او می‌خواست احساسات بازیگران، به‌طور کامل تخلیه شود و برای اجرای بعدی دیگر دلیلی برای گریه نداشته باشند. امّا در اجرای بعدی متوجّه شد، احساسات هرزمان که تحریک شوند خود را بروز می‌دهند. «استانیسلاوسکی»، به‌دنبال روشی برای راه یافتن به دنیای عاطفی و احساسی بازیگر بود. او درپی شیوه‌ی روش‌مندی بود که بازیگران بتوانند با بکارگیری آن، دائماً احساسات خود را تحریک کرده و یک بازی طبیعی ارائه دهند. «استانیسلاوسکی» در تمام طول عمر خود به‌دنبال این روش بود، آن‌را کشف کرد و «روش کنش‌های فیزیکی» نامید.

روش کنش‌های فیزیکی «استانیسلاوسکی»، بر ارتباط بین رفتار‌های روانی و جسمی انسان استوار است. انسان‌ها گاهی با عجله سر کارشان می‌روند چون دلیل خاصی برای انجام آن کار دارند؛ به‌طور مثال دیرشان شده است. آن‌ها گاهی خم می‌شوند و با دقّت به صدای گام‌هایی که از پشت در عبور می‌کنند، گوش می‌دهند، چون به‌طور مثال تنها هستند و ممکن است ترسیده باشند. بچّه‌ها نیز به دلایل خاصی، گاهی اوقات تلخی می‌کنند. دلیل آن شاید این باشد که دیگران به آن‌ها کم توجّهی کرده‌اند. تمام کنش‌های فیزیکی و طبیعی انسان، دلایل و انگیزه‌های خاصی دارد. «استانیسلاوسکی» می‌دانست تنها راهی که به‌وسیله‌ی آن بازیگر می‌تواند روی صحنه، با احساسات واقعی و طبیعی بازی کند، کشف انگیزه‌های روانی رفتار انسانی و انجام کنش‌های فیزیکی طبیعی و صادقانه است.

بنابراین، بازیگری از نظر «استانیسلاوسکی» رفتار طبیعی، متناسب با لحظه به‌لحظه نمایش، و زندگی حقیقی در یک شرایط تخیّلی است.

‎نشر فردا  Farda publishing‎'s photo.

فلسفه نشانه شناسی

فلسفه نشانه شناسی
آروین مهرگان
نشر فردا

«فلسفه ی نشانه‌شناسی» کتابی ست که مهرگان در آن بر بنیادهای نظری می کوشد به فلسفه ی آن دست یابد . او در این کتاب به مطالعه‌ی الگوها ، نقد الگوها و نظام‌های نشانه‌ای نظیر زبان‌ها، رمزگان‌ها، نظام‌ها‌ی علامتی و غیره می‌پردازد. نویسنده‌ی این کتاب درصدد است چشم‌اندازی از فضای تفکر نشانه‌شناختی و را در تمام عرصه‌های زندگی آدمی ‌ترسیم کند و خوانندگان را با نوعی نگرش نشانه‌شناختی در حوزه‌های گوناگون وجود و مسائل نشانه‌شناسی آشنا سازد و حدود نشانه شناسی را تعیین نماید .
کتاب در واقع نوعی جمع بندی نظرات و الگوهای نشانه شناسی موجود و مطرح نیز هست .

‎نشر فردا  Farda publishing‎'s photo.

نشر فردا Farda publishing

نشر فردا Farda publishing

اعتبار یک ناشر به نوع و کمیت و کیفیت آثاری که منتشر می کند بستگی دارد و از همین روست که نشر فردا برای همه ی دست اندرکاران کتاب و کتابخوانی و اهالی فرهنگ ، هنر و ادبیات نامی آشنا و یکی از ناشران معتبر کتاب های علوم انسانی، به ویژه ادبیات در ایران ست .
نشر فردا در سال 1361 ابتدا با نام نشر زمان نو آغاز به کار کرد . در سال 1368 از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اما فراخوانی داده شد مبنی بر دریافت پروانه ی نشر از سوی ناشران کتاب و چون نشر زمان نو ، ظاهرن به دلیل تشابه اسمی با چند ناشر دیگر نتوانست پروانه دریافت کند نام خود را به نشر فردا تغییر داد .
اهالی فرهنگ ، هنر و ادبیات نشر فردا را به اعتبار کتاب های ارزشمندی که منتشر می کند می شناسند . نشر فردا تاکنون توانسته است بهترین های شعر ، داستان ، نقد و پژوهش ادبی و به ویژه ادبیات نمایشی ایران و جهان را (تالیف و ترجمه) منتشر کند .
نشر فردا از آغاز تا کنون مدیون همکاری ، یاری و راهنمایی بزرگان فرهنگ ، هنر و ادبیات بوده است . کسانی چون زنده یاد احمد میرعلایی که جای ش در بین ما خالی ست و …. و بسیاری دیگر که هم اینک نیز ما را نیکوانه و مهربانانه در کنارند و نشر فردا به بودن شان شادمان و شاداب است .